Autosalon: Popiół, diament, samochody i motocykle [ZDJĘCIA]

Czytaj dalej
Fot. Z archiwum Elżbiety Chwalibóg - Cybulskiej
Marek Ponikowski

Autosalon: Popiół, diament, samochody i motocykle [ZDJĘCIA]

Marek Ponikowski

Cybulski od czterech kółek wolał dwa - mówi Dorota Karaś, autorka książki „Cybulski. Podwójne salto”.

Z napisanej przez Panią biografii aktora dowiedziałem się, że pierwsze auta w jego życiu to Steyr 100 i Citroen.

Należały do dziadków Zbyszka, Józefa Jaruzelskiego i Izabeli z domu Krzysztofowicz, właścicieli majątku Kniaże na Pokuciu. Było to trzysta pięćdziesiąt hektarów żyznej ziemi wraz z okazałym dworem nad Czeremoszem, który za czasów II Rzeczypospolitej był rzeką graniczną z Rumunią. Córka Jaruzelskich Ewa wyszła za mąż za warszawskiego prawnika Aleksandra Cybulskiego. Trzeciego listopada 1927 roku w Kniażach urodził się ich syn Zbigniew Hubert Cybulski. Do 1939 roku Zbyszek i jego młodszy brat Antek spędzają każde lato w majątku dziadków. Po wakacjach Steyr albo Citroen odwożą ich i rodziców na stację kolejową Śniatyń-Załucze.

Czy wiadomo, jakiego Citroena miał Józef Jaruzelski?

Niestety nie. Nie ma żadnego zdjęcia samochodów. Nie ma też szerszej informacji o nich w szczegółowym opisie majątku Kniaże, który sporządził tuż po wojnie wujek Zbyszka, Marcin Jaruzelski.

MP: Prawdopodobnie był to model C4 lub C6 z montowni działającej w Warszawie w latach 1930-34. Produkowany od 1934 roku Citroen Traction Avant nie był samochodem na ówczesne polskie drogi.

Zbigniew Cybulski i Bogumił Kobiela na swoich motocyklach przed klubem Żak w Gdańsku. Widoczne na zdjęciu Jawy 250 to wersja 353/04 produkowana od roku
Film Polski Ewa Krzyżewska i Zbigniew Cybulski na planie filmu „Zbrodniarz i panna” (1963). Samochód to Skoda Felicia, odkryta wersja Octavii. Za kierownicą auta Zbyszek siadał tylko przed kamerą

Jesienią 1939 roku Zbyszek Cybulski miał rozpocząć naukę w korpusie kadetów we Lwowie…

Wojna wszystko obróciła wniwecz. Ojciec przedostał się do Francji. Matkę Sowieci wywieźli do Kazachstanu. Nie mając informacji o ich losie, babcia wysyła Zbyszka i Antka do Warszawy, bo jej zdaniem pod okupacją niemiecką będą bezpieczniejsi. Po wojnie jadą z wujem Marcinem na tzw. ziemie odzyskane, do Dzierżoniowa. Tam dowiadują się, że rodzice żyją; w 1946 roku wracają razem z Francji. Zbyszek po maturze zaczyna studia w Akademii Handlowej w Krakowie, ale wkrótce zaczyna myśleć o scenie. W 1949 roku dostaje się do Wyższej Szkoły Aktorskiej. W cztery lata później w grupie absolwentów jedzie do Gdańska. Lidia Zamkow, która wykładała w WSA, ma tam objąć kierownictwo artystyczne Teatru Wybrzeże.

Przeskoczyliśmy kilkanaście lat, by dojść do następnego pojazdu mechanicznego…

Zbigniew Cybulski nie odnalazł się w grze scenicznej, zwłaszcza w rolach kostiumowych. Lepiej szło jego przyjacielowi ze studiów i współlokatorowi z wynajętego pokoju w Sopocie, Bogumiłowi Kobieli. W 1954 roku obaj angażują się w teatrzyk studencki. Stanie się on niebawem legendarnym Bim-Bomem.

Zbigniew Cybulski i Bogumił Kobiela na swoich motocyklach przed klubem Żak w Gdańsku. Widoczne na zdjęciu Jawy 250 to wersja 353/04 produkowana od roku
Andreas Praffecke Schudłem, zeszlachetniałem, wóz kupiłem… pisał Cybulski w 1963 roku do Romana Polańskiego. Wartburgiem 311 Coupé, takim jak ten, jeździł Bogusz Bilewski


Cytat z książki: „W dzienniczku Bim-Bomu w rubryce - Czy ma pojazd? Cybulski i Kobiela wpisują: Pół motocykla”.

To był ich wspólny pojazd, SHL 125. Wyjątkowy, bo eshaelki były wyłącznie czarne, a ta została przemalowana na kolor piasku z sopockiej plaży.

MP: Nie wiadomo, bo znów brak zdjęcia, czy był to model M 04, z trapezowym resorowaniem przedniego koła, czy M 05 z przodem na teleskopach.


Jak długo jeździli tą eshaelką ? Czyżby aż do roku 1959, gdy zaczęto produkować widoczną na zdjęciach Jawę 250 typu 353/04? Takie Jawy kupili obydwaj.

Zapewne za honoraria z „Popiołu i diamentu”, w którym Cybulski zagrał główną rolę, a Kobiela - karierowicza Drewnowskiego.

Ale elektryk z ekipy Wajdy wspomina, że Cybulski urządzał kaskaderskie popisy na motocyklu, przyjeżdżając do Wrocławia na zdjęcia, tymczasem „Popiół i diament” kręcono wiosną i latem 1958 roku. Nie mógł mieć jeszcze tej Jawy z fotografii…

Rzeczywiście, dziwne. Być może Jawy były cztery? Dwie wcześniejsze i dwie z roku 1959? I to na jednej z tych pierwszych Zbyszek przyjeżdżał do Wrocławia i na niej wielbicielki wyznawały mu z pomocą szminką miłość w Lubomierzu, podczas kręcenia „Krzyża Walecznych”.

Zbigniew Cybulski i Bogumił Kobiela na swoich motocyklach przed klubem Żak w Gdańsku. Widoczne na zdjęciu Jawy 250 to wersja 353/04 produkowana od roku
Z archiwum Elżbiety Chwalibóg - Cybulskiej Volvo P 1800 kupione w Szwecji za honorarium za film „Kochać”, jedyne wówczas takie auto w Polsce. Przy samochodzie Elżbieta Chwalibóg-Cybulska


To jest prawdopodobne. Tylko fachowiec potrafił odróżnić Jawy 250 z roku, dajmy na to, 1954 i z 1959. Ale jest jeszcze druga zagadka: ktoś mieszkający w Sopocie w tym samym domu co Cybulski i Kobiela opowiadał Pani, że obaj mieli wtedy samochody. Kobiela - Fiata 500.

Tę relację w odniesieniu do Kobieli potwierdził mi jego brat. W przypadku Cybulskiego takiej pewności nie ma.

Wiemy, że na motocyklu jeździł dużo i dobrze. A jak było z samochodami?

Na pewno umiał prowadzić samochód. W filmie „Koniec nocy” z 1957 roku i w „Niewinnych czarodziejach” z 1960 grał kierowców. W „Zbrodniarzu i pannie” z roku 1963 był oficerem MO. Jeździł z Ewą Krzyżewską kabrioletem Skoda Felicia. Ale prywatnie raczej nie powadził auta. Nawet na własne wesele do Chmielna pojechał Jawą.

Po ślubie Zbyszka z Elżbietą Chwalibóg Cybulscy przeprowadzają się do Warszawy. Ela jest w ciąży. W styczniu 1961 roku rodzi się syn Maciek. Mają potężne kłopoty mieszkaniowe, ale Cybulski odkrywa uroki mieszczańskiego życia. W liście do żony wspomina o zamiarze kupna Syreny - na trzydzieści sześć rat…

Nic z tego nie wyszło. Za to w roku 1963 w liście z życzeniami noworocznymi do Romana Polańskiego, notabene nigdy nie wysłanym, napisał: „Schudłem, zeszlachetniałem, wóz kupiłem …” Ustaliłam, że tym samochodem był Wartburg Coupé. Ale Zbyszek nigdy nim nie jeździł. Auta używał Bogusz Bilewski, jego kolega ze studiów i teatru Ateneum.

MP: Wartburg 311/3 Coupé był produkowany przez VEB Karoserienwerk Meerane, a później przez VEB Karoserienwerk Dresden (ex Gläser). Był jedną z najdroższych odmian Wartburga. Dziś nieliczne ocalałe egzemplarze osiągają ceny powyżej 40 tys. euro.

I wreszcie ostatni samochód: Volvo „Świętego”…

W 1964 roku Zbigniew Cybulski dostał jedną z głównych ról w szwedzkim filmie „Kochać”. Jego partnerką była znana z dzieł Ingmara Bergmana Harriet Andersson. Nie był zachwycony tym angażem, nie znał szwedzkiego, nie podobała mu się mnogość scen erotycznych w scenariuszu. Za połowę honorarium, dokładnie 20 200 koron, kupił w Szwecji piękne coupé Volvo 1800 S, z białym lakierem i czerwoną tapicerką, podobno dokładnie takie samo, jakim w popularnym wówczas serialu „Święty” jeździł Roger Moore grający Simona Templara. Auta używała Elżbieta Chwalibóg-Cybulska. Sprzedała je dopiero po tragicznej śmierci Zbyszka.

Marek Ponikowski

Dodaj pierwszy komentarz

Komentowanie artykułu dostępne jest tylko dla zalogowanych użytkowników, którzy mają do niego dostęp.
Zaloguj się

plus.dziennikbaltycki.pl

Polska Press Sp. z o.o. informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.

Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

© 2000 - 2019 Polska Press Sp. z o.o.